Παρουσιάστηκε η Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα στην Κύπρο – Τέθηκαν τα θεμέλια για την αειφόρο διαχείριση της φύσης στον τόπο μας

Με την παρουσίαση της «Στρατηγικής για τη Βιοποικιλότητα στην Κύπρο», τίμησε το Υπουργείο Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος, η οποία φέτος είναι αφιερωμένη στην προστασία της φύσης και της βιοποικιλότητας.  Η «Στρατηγική και το Σχέδιο Δράσης για τη Βιοποικιλότητα στην Κύπρο» εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 3 Ιουνίου 2020 και σύμφωνα με τον αρμόδιο Υπουργό, κ. Κώστα Καδή, «η υιοθέτησή τους αποτελεί σταθμό για τη διατήρηση της φύσης στον τόπο μας, αφού η Κύπρος αποκτά για πρώτη φορά τη δική της Στρατηγική και συμπεριλαμβάνεται πλέον στις ευρωπαϊκές χώρες που διαθέτουν στρατηγικές για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας».

Στο πλαίσιο της ίδιας εκδήλωσης, ο Καθηγητής και Σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας για τα θέματα της κλιματικής Αλλαγής, κ. Κώστας Παπανικόλας, παρουσίασε την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε σχέση με την πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας για αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής.

Κατά την παρουσίασή του, ο Υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος αναφέρθηκε στις βασικές πτυχές της Στρατηγικής, η οποία όπως τόνισε, «θα αποτελέσει τα θεμέλια μιας σταθερής πορείας για την αειφόρο διαχείριση του μεγάλου βιολογικού πλούτου που διαθέτει η Κύπρος, η οποία έχει και το προνόμιο να φιλοξενεί είδη και οικοτόπους που εμφανίζονται αποκλειστικά στην επικράτειά της, αποτελώντας μοναδικά στοιχεία της παγκόσμιας φυσικής κληρονομιάς».

Σύμφωνα με τον κ. Καδή, στη διαμόρφωση του περιεχομένου της Εθνικής Στρατηγικής και του Σχεδίου Δράσης για τη Βιοποικιλότητα συμμετείχε μεγάλος αριθμός επιστημόνων διαφόρων ειδικοτήτων από Πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα της Κύπρου και του εξωτερικού, καθώς και από υπηρεσίες του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Μάλιστα, η όλη προσπάθεια έλαβε υπόψη τον πλούτο της κυπριακής βιοποικιλότητας, τις απειλές που δέχεται, τις σχετικές συμβατικές υποχρεώσεις της Κύπρου και ενσωμάτωσε τις πολιτικές διατήρησης της βιοποικιλότητας σε ένα ολοκληρωμένο κείμενο στρατηγικής. Παράλληλα, καταγράφηκαν και λήφθηκαν υπόψη τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης που πραγματοποιήθηκε στα τέλη του περασμένου έτους.

Ο Υπουργός τόνισε ότι η υιοθέτηση της Στρατηγικής αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τον τόπο μας, καθώς επιδιώκει την ανάσχεση της απώλειας βιοποικιλότητας και την προστασία και διατήρηση των οικοσυστημάτων της Κύπρου σε καλή κατάσταση, μέσω της αποτελεσματικής διατήρησης των προστατευόμενων περιοχών, της αειφόρου χρήσης των συνιστωσών της βιοποικιλότητας και του δίκαιου και ισότιμου καταμερισμού των οφελών που προκύπτουν από τη χρήση της. Η επίτευξη αυτού του στόχου προϋποθέτει την ενσωμάτωση των στόχων διατήρησης της βιοποικιλότητας σε όλες τις κύριες τομεακές πολιτικές του κράτους.

Δεκατρείς Στρατηγικοί Στόχοι για τη Βιοποικιλότητα

Η Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα της Κύπρου περιλαμβάνει δεκατρείς Στρατηγικούς Στόχους για τη δεκαετία 2020-2030:

    1. Βελτίωση διαθέσιμης γνώσης για σκοπούς διατήρησης της βιοποικιλότητας
    2. Διατήρηση και αποκατάσταση βιοποικιλότητας
    3. Αποτίμηση, προβολή και διατήρηση οικοσυστημικών υπηρεσιών
    4. Αποδοτική διαχείριση προστατευόμενων περιοχών
    5. Αειφόρος χρήση βιολογικών και φυσικών πόρων
    6. Διατήρηση γενετικών πόρων και ισότιμος καταμερισμός των οφελών τους
    7. Βελτίωση διακυβέρνησης σε σχέση με τη διατήρηση της βιοποικιλότητας
    8. Οικοδόμηση δυναμικού για διατήρηση βιοποικιλότητας
    9. Ενσωμάτωση στόχων διατήρησης βιοποικιλότητας στις κύριες τομεακές πολιτικές και ιδιαίτερα στο θέμα της αντιμετώπισης πυρκαγιών
    10. Αντιμετώπιση επιπτώσεων κλιματικής αλλαγής στη βιοποικιλότητα
    11. Πρόληψη και αντιμετώπιση των επιπτώσεων στη βιοποικιλότητα από τα χωροκατακτητικά ξένα είδη
    12. Προώθηση της εκπαίδευσης και ενίσχυσης της ευαισθητοποίησης και συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών στην προστασία και διατήρηση της βιοποικιλότητας
    13. Κινητοποίηση πόρων για διατήρηση βιοποικιλότητας

Το Σχέδιο Δράσης περιλαμβάνει 86 συνολικά μέτρα και το ενδεικτικό συνολικό κόστος εφαρμογής τους την επόμενη δεκαετία φτάνει περίπου τα 28 εκατομμύρια ευρώ. Σημειώνεται ότι 9 μέτρα θα υλοποιηθούν στο πλαίσιο του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ), το κόστος των οποίων δεν περιλαμβάνεται στο πιο πάνω ποσό, ενώ 33 μέτρα, το ενδεικτικό κόστος των οποίων ανέρχεται στα 14 εκατομμύρια ευρώ περίπου, προγραμματίζεται ήδη να χρηματοδοτηθούν από το πρόγραμμα LIFE και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά ταμεία.  Η Στρατηγική θα αναθεωρηθεί μετά την παρέλευση των πρώτων πέντε χρόνων από την έναρξη της εφαρμογής της, με βάση τα αποτελέσματα της παρακολούθησης της πορείας υλοποίησής της καθώς και της αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας των μέτρων.

Η Στρατηγική για τη Βιοποικιλότητα στην Κύπρο θα λειτουργεί σε συνέργεια με την Εθνική Στρατηγική για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή αλλά και με το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ενέργεια και το Κλίμα 2021-2030, καθώς και με την Εθνική Στρατηγική και το Σχέδιο Μέτρων για την Καταπολέμηση της Απερήμωσης, το οποίο αναμένεται να υιοθετηθεί μέσα στην επόμενη περίοδο. Οι Στρατηγικές αυτές θα αποτελέσουν τη βάση μιας ευρύτερης, ολοκληρωμένης πολιτικής για την προστασία της φύσης και του εδάφους καθώς και για την επίτευξη των στόχων της Ατζέντας 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη.

Σε πλήρη εξέλιξη η πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας

Ο Καθηγητής και Σύμβουλος του Προέδρου της Δημοκρατίας για τα θέματα της κλιματικής Αλλαγής, κ. Κώστας Παπανικόλας, ανέφερε στην παρουσίασή του ότι η κλιματική αλλαγή βρίσκεται σε εξέλιξη με αυξανόμενο ρυθμό και επιφέρει μεγάλες καταστροφικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα. «Εάν συνεχιστούν οι σημερινοί ρυθμοί, θα έχουμε χάσει έως και 30% των ειδών πανίδας και χλωρίδας μέχρι το 2050», τόνισε.

Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία της Κυπριακής Δημοκρατίας για περιφερειακό συντονισμό, με σκοπό την αντιμετώπιση των επιπτώσεων των κλιματικών αλλαγών, σημείωσε ότι αυτή βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Σύμφωνα με τον καθηγητή, πέραν των 160 επιστημόνων από 18 χώρες της Ανατολικής Μεσογείου και της Μέσης Ανατολής συμμετείχαν σε 13 επιστημονικές επιτροπές, που εξετάζουν κάθε πτυχή της κλιματικής αλλαγής και των επιπτώσεών της στην περιοχή.

«Το εξαιρετικά σημαντικό Συνέδριο, που συγκεντρώνει παγκόσμιο ενδιαφέρον, θα πραγματοποιηθεί τελικά το 2021, αφού η πανδημία του κορωνοϊού έχει προκαλέσει δυσκολίες στον προγραμματισμό καθώς και αναβολή της συνδεδεμένης με αυτό Παγκόσμιας Σύσκεψης για το Κλίμα (COP26). Η αναγκαστική αυτή καθυστέρηση, θα μας δώσει την ευκαιρία για ενσωμάτωση δράσεων που προκύπτουν από την Πράσινη Συμφωνία (Green Deal) της Ευρωπαϊκής Ένωσης» συμπλήρωσε ο κ. Παπανικόλας.

Το 2020 χρονιά ορόσημο για το μέλλον της βιοποικιλότητας του πλανήτη

 Στις 20 Μαΐου 2020, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση για τη νέα Στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Βιοποικιλότητα για το 2030, η οποία αποτελεί βασικό μέρος της Πράσινης Συμφωνίας και μαζί με τη στρατηγική «Από το αγρόκτημα στο πιάτο» αναμένεται να στηρίξει την οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία. Κύρια στοιχεία της Στρατηγικής της ΕΕ αποτελούν, μεταξύ άλλων, η επέκταση του Δικτύου Προστατευόμενων Περιοχών στην επικράτεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η δημιουργία Σχεδίου Αποκατάστασης, με στόχο την αποκατάσταση υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων.

Επιδιώκεται, επίσης, η θέσπιση μέτρων για τη μεταρρύθμιση της διακυβέρνησης, όσον αφορά στα θέματα βιοποικιλότητας, για τη διασφάλιση βέλτιστης υλοποίησης των δράσεων, της παρακολούθησης της προόδου που επιτυγχάνεται, της βελτίωσης της γνώσης, της χρηματοδότησης και της ενσωμάτωσης των θεμάτων της φύσης στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, τόσο στον κρατικό όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Τέλος, αποσκοπεί και στη θέσπιση μέτρων για την αντιμετώπιση της πρόκλησης για τη διατήρηση της παγκόσμιας βιοποικιλότητας. Με βάση την απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου, η Κυπριακή Στρατηγική για τη βιοποικιλότητα θα εναρμονιστεί πλήρως με την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή.